08 lutego 2026

Zamek, jezuici, pałac i ruina - Łaszczów

Łaszczów to niewielkie miasteczko w województwie lubelskim, które kryje w sobie niezwykły zabytek – ruiny pałacu Szeptyckich. Choć dziś obiekt jest w stanie trwałej ruiny, jego historia sięga czasów świetności rodu Łaszczów i późniejszych właścicieli. 



Pierwsze wzmianki o Łaszczowie pochodzą z XVI wieku, kiedy kasztelan czerski Aleksander Łaszcz założył tu miasto i wzniósł obronny zamek. Niestety, w 1702 roku zamek został zniszczony przez wojska szwedzkie. W 1731 roku biskup Józef Antoni Łaszcz sprowadził jezuitów i rozpoczął budowę kościoła oraz kolegium. Budynek kolegium powstał na planie prostokąta, z dwoma kondygnacjami i sklepieniami kolebkowymi. Obok założono ogród z aleją lipową, której fragmenty istnieją do dziś.


Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku kościół pozostał nieukończony. W XIX wieku Franciszek Łukawski rozebrał mury świątyni, a kolegium zaadaptował na cele mieszkalne i urzędowe. W połowie XIX wieku obiekt trafił w ręce rodziny Szeptyckich, spokrewnionej z Aleksandrem Fredrą, która nadała mu charakter rezydencji pałacowej.


Na początku XX wieku Aleksander Szeptycki zlecił znanemu architektowi Teodorowi Talowskiemu przebudowę dawnego kolegium na okazały pałac. W latach 1911–1912 dobudowano skrzydło boczne, nadając budowli kształt litery „T”. Pałac zachwycał detalami architektonicznymi i eleganckim stylem.




W 1915 roku, podczas wycofywania się wojsk rosyjskich, pałac został podpalony. W okresie międzywojennym częściowo zabezpieczono ruiny, ale II wojna światowa przyniosła kolejne zniszczenia – Niemcy rozebrali resztki murów kościoła. W czasach PRL w ruinach działał magazyn nawozów chemicznych. Od lat 70. XX wieku obiekt figuruje w rejestrze zabytków.




Dziś pałac w Łaszczowie pozostaje ruiną, ale od 2012 roku Fundacja Rodu Szeptyckich prowadzi prace rewitalizacyjne. Odrestaurowano park, a w najbliższych latach planowana jest odbudowa pałacu i utworzenie w nim Domu Komedii Aleksandra Fredry – muzeum, archiwum i teatru. Projekt przygotowuje pracownia JiO, która chce połączyć historyczne mury z nowoczesną architekturą.




Do poczytania!

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz