19 lutego 2026

Najstarsza na Lubelszczyźnie - Korczmin

Czy już wspominałem, że na niektóre miejsca trafia się z zaskoczenia? OK, wiedziałem, że w Korczminie jest cerkiew, wiedziałem, że jedna z najstarszych w rejonie, ale zobaczenie świątyni zaraz po wyjściu z łuku drogi bywa rozpraszające! 


Gdzie ten Korczmin? Na równinie bełskiej, na Małym Polesiu. Pierwsza wzmianka o Korczminie pochodzi z 1437 roku. W XV i XVI wieku wieś należała do rodu Korczmińskich, później do Goździów-Gdeszyńskich, a w XVIII wieku do Poletyłów. W XIX wieku większa część majątku była w rękach Serwatowskich, którzy posiadali tu dwór, folwark i młyn wodny. W okresie międzywojennym Korczmin liczył ponad 1000 mieszkańców i był ważnym ośrodkiem lokalnym. Tragiczny epizod miał miejsce w 1944 roku, gdy nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali 19 Polaków. W latach 1945- 47 miejscowa ludność ukraińska została wysiedlona, obecnie wieś zamieszkuje nieco ponad sto osób. 


Największą atrakcją Korczmina jest drewniana cerkiew greckokatolicka pw. Objawienia Pańskiego, wzniesiona w 1658 roku – najstarsza tego typu świątynia na Lubelszczyźnie. Obok cerkwi znajduje się cmentarz z XIX-wiecznymi nagrobkami z bruśnieńskich warsztatów kamieniarskich oraz pozostałości dawnej dzwonnicy z połowy XIX wieku.


Cerkiew pw. Objawienia Pańskiego została zbudowana na miejscu wcześniejszej świątyni, o której wzmianki pochodzą z 1531 roku. Jest to przykład drewnianego budownictwa cerkiewnego o konstrukcji zrębowej, z trójdzielnym planem (nawa, babiniec, prezbiterium) i charakterystyczną kopułą osadzoną na ośmiobocznym tamburze. Wnętrze zdobiły polichromie z XVII–XVIII wieku, a w świątyni znajdowała się cudowna ikona Matki Boskiej Korczmińskiej, obecnie w cerkwi w Lublinie.


Po 1947 roku cerkiew była używana jako kościół filialny parafii rzymskokatolickiej w Machnówku, a od lat 50. XX wieku pozostawała opuszczona. W 1955 r. rozebrano zakrystię i przedsionek, w 1974 rozebrano stojącą obok dzwonnicę, a sama cerkiew popadała w coraz większą ruinę. Dopiero w latach 1990–1994 rozpoczęto jej ratowanie – rozebrano ją, wymieniono zniszczone elementy i ponownie złożono. W 2002 roku przekazano ją parafii greckokatolickiej w Lublinie, a 28 sierpnia 2004 dokonano rekonsekracji. Dziś cerkiew jest filią parafii Narodzenia NMP w Lublinie.


Świątynia należy do typu cerkwi jednokopułowych. Nawa jest podwyższona o jedną kondygnację, na której wspiera się oktogonalny tambur z kopułą zwieńczoną latarnią. Dach nad prezbiterium jest pięciopołaciowy, nad babińcem trójspadowy. Wewnątrz znajdują się pozorne sklepienia kolebkowe, nadwieszony chór muzyczny i ślady dawnych malowideł. Na południowej ścianie nawy zachował się napis cyrylicą z datą 1780.


Ściany zewnętrzne poniżej daszku okapowego mają odsłonętą konstrukcję zrębu, powyżej ściany obite są gontem. 



Do poczytania!



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz