W 1904 r. otwarto "Schmalspurige Localbahn Przeworsk - Dynow", lokalną wąskotorową linię kolejową, której głównym zadaniem była obsługa cukrowni w Przeworsku. Początkowo władze nie chciały się zgodzić na jej budowę, argumentując bliskością granicy z Cesarstwem Rosyjskim, które w przypadku wojny mogłoby wykorzystać linię do transportu wojsk. Linia z drobnymi przerwami obsługiwała ruch towarowy i pasażerski do 1986 r. Od 1993 r. jeździ w okresie wakacyjnym pociąg turystyczny "Pogórzanin", dzięki któremu można przejechać się przez jedyny w Polsce czynny tunel kolei wąskotorowej. W nocy z 26 na 27 czerwca nawałnica zniszczyła dwa mosty i około 7 km torów w Hadlach Szklarskich. Spowodowało to skrócenie trasy przejazdów.
Hadle Szklarskie to malownicza wieś położona w województwie podkarpackim, w gminie Jawornik Polski, nad rzeką Mleczką. Jej początki sięgają roku 1377, kiedy to została założona na prawie wołoskim – jako pierwsza w Polsce – przez bojara ruskiego Ładomira Wołoszyna, na mocy przywileju udzielonego przez Władysława Opolczyka, ówczesnego starostę generalnego ziem ruskich.
Nazwa wsi nawiązuje do hut szkła, które istniały w okolicy. W XV wieku nastąpił podział osady na Hadle Szklarskie i Hadle Kańczuckie. W kolejnych stuleciach wieś należała do znanych rodów, m.in. Pileckich i Stadnickich, a w XIX wieku majątek kupiła hrabina Chumnicka. Na przełomie XIX i XX wieku powstał tu okazały murowany dwór, otoczony parkiem krajobrazowym, który do dziś jest jednym z najcenniejszych zabytków regionu.
Ważnym wydarzeniem w dziejach wsi było otwarcie w 1904 r. wspomnianej na początku wpisu linii kolejki wąskotorowej Przeworsk–Dynów, która przebiegała przez Hadle Szklarskie. Tragiczny rozdział historii to okres II wojny światowej - w grudniu 1942 roku okupanci niemieccy zamordowali trzech braci Deców za pomoc udzielaną Żydom. Po wojnie, w 1946 roku, wysiedlono ludność ukraińską, a wieś stała się siedzibą władz gromady (1954–1972).
Śladem po ludności grekokatolickiej jest dawna cerkiew greckokatolicka pw. Przemienienia Pańskiego, wzniesiona w 1792 roku. Świątynia została gruntownie odnowiona w 1911 roku, a po wysiedleniu grekokatolików w 1946 roku przejęta przez Kościół rzymskokatolicki i zaadaptowana na kościół parafialny pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny.
Architektura cerkwi jest bardzo skromna: to murowana, jednonawowa budowla na planie prostokąta, orientowana, z węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Nad babińcem wznosi się dwukondygnacyjna wieża na rzucie kwadratu, nakryta dachem brogowym, a nad nawą znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Dach jest dwuspadowy, a całość otynkowana. W latach 80. XX wieku dobudowano portyk przy głównym wejściu, a obok świątyni stoi wolnostojąca dzwonnica z tego samego okresu.
W ołtarzu głównym obraz Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny, tak jak w wezwaniu parafii.
Dawna cerkiew w Hadlach Szklarskich jest raczej skromną świątynią, właściwie nie wiedząc, że to dawna cerkiew, to trudno zauważyć jakiekolwiek cechy wyróżniające.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz