Tak się złożyło, że mimo tego, że moja rodzina pochodzi z Podkarpacia, to jednak urodziłem się Krakusem i większość moich podróży wcześniej, czy później kończy się powrotem w okolice Krakowa, gdzie aktualnie mieszkam. Od czasu, gdy dociągnięto autostradę A4 do wschodniej granicy państwa, staram się jak najszybciej dostać na highway i w miarę szybko i wygodnie wracać na zachód. Jak już się jest w Przemyślu, to najbliższy węzeł znajduje się pomiędzy wspomnianym Przemyślem a Radymnem.
Któregoś razu, całkiem niedaleko przed autostradą zobaczyłem charakterystyczny znak szlaku architektury drewnianej, co zachęciło do zjechania z głównej drogi. Po dojechaniu do miejscowego cmentarza, moim oczom ukazała się malutka świątynia.
Znajdujemy się w Zadąbrowiu, wsi liczącej obecnie około 1000 mieszkańców. Pierwsze wzmianki o miejscowości sięgają 1674 r., gdzie w rejestrze podatku pogłównego wspomniana jest dębowa karczma w Zadąbrowiu, przysiółku wsi Sośnica. Wieś była zamieszkana głównie przez ludność rusińską, wyznania grekokatolickiego (np. w 1785 r. było katolików rzymskich aż 7, sto lat później 120).
Miejscowi grekokatolicy dysponowali cerkwią, zbudowaną w 1660 r., która była filią parafii w Świętem. Niektóre źródła podają nawet starszą datę powstania - 1584 r. Jest to budowla o konstrukcji zrębowej, orientowana, oszalowana pionowymi deskami. Nawa i babiniec zbudowane są na planie kwadratu, nakryte dachami dwuspadowymi, trójbocznie zamknięte prezbiterium dachem pięciopołaciowym. Wszystkie dachy kryte są gontem, na kalenicy dachu nawy baniasta wieżyczka zwieńczona krzyżem.
Poniżej dachu ściany obiega dwukondygnacyjny gzyms. W węgłach i po środku ściany ozdobne drewniane pilastry, których detale i zdobienia można zobaczyć na dalszych zdjęciach. Pierwotny tytuł świątyni to Zaśnięcia Bogarodzicy.
W szczycie nawy kapliczka z figurką Matki Bożej Fatimskiej i datą 1934 r. - jest to data remontu świątyni, być może po zaistniałym pożarze, o czym świadczą zapiski znalezione pod deskami obok ołtarza, mówiące o renowacji i rozbudowie, podpisane przez majstra Antina Sawkę z Trójczyc i proboszcza Grymaka ze Świętego.
Po wysiedleniu miejscowej ludności Ukraińskiej w 1947 r. świątynią zaopiekowała się parafia rzymskokatolicka w Radymnie. W 1955 r. przeprowadzono remont, trzy lata później pomalowano całą budowlę. Dostosowano też wnętrze do liturgii rzymskiej. Z dawnego wyposażenia zachowała się tylko częściowo polichromia, oraz boczne ołtarze - jeden ze św. Michałem, drugi ze św. Mikołajem.
W 1980 r. podjęto budowę nowego kościoła, w 1984 r. przesunięto cerkiew kilkadziesiąt metrów na wschód, by zrobić miejsce nowej świątyni. W międzyczasie, w 1983 r. została utworzona parafia Orły Zadąbrowie.
Kolejne przemieszczenie cerkwi to rok 2011 r., gdy przeniesiono ją na teren cmentarza parafialnego, gdzie pełni rolę kaplicy przedpogrzebowej. Nie zachowała się XIX wieczna dzwonnica.
Do poczytania!
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz